(Westland, 4 juli 2026, nummer 554). Het is gewoon de tijdgeest maar zo langzamerhand verdwijnen tradities ook uit Westland. Het lijkt er wel op dat alleen ‘Het Dorp’ van Wim Sonneveld en Jean Ferrat Westland van toen overeind houdt.
Voor velen is het nog steeds een vastigheid dat Westland en tuinbouw bij elkaar horen. Er zijn nog steeds Westlanders die heilig geloven dat die twee bij elkaar horen en eeuwig blijven bestaan.
Woonwijk
Ik behoor tot de, mogelijk cynische, inwoners die ervan overtuigd zijn dat de toekomst van het Westland naar een mogelijk Haagse woonwijk gaat. Een groene hopelijk waar de tuinbouw slechts zeer bij is in een aantal zeer innovatieve bedrijven die zich richten op gespecialiseerde research and development. De tuinbouwproductie zal elders gaan plaatsvinden.
Wie nu al door het Westland rijdt moet soms zoeken naar kassen. Het duurt nog wel even maar nieuwe woningen hebben de strijd met glazen huizen zichtbaar verloren.
In de randen daarvan veranderen ook andere maatschappelijke en culturele onderdelen van Westland. Traditionele monumenten waarvan niemand verwacht dat die zouden verdwijnen. Tot het moment dat dat bekend wordt gemaakt.
Lukas Passion
Afgelopen week was er weer een. De unieke Westlandse traditie – Bachs Lukas Passion in de Oude Kerk in Naaldwijk – stopt. “Financieel is het niet meer te realiseren, de laatste drie jaar werd gemiddeld 31 euro per bezoeker, net zoveel als de entreeprijs, door sponsors betaald. Ook werd het steeds moeilijker jongere zangers te vinden”, aldus voorzitter Arnold Hordijk van de stichting Bach Westland. En aan hogere toegangskaarten wilde men niet beginnen. Einde van een jaarlijks traditioneel concert dat zelfs landelijk bekend was.
‘Niet echte’ Bach
De eerste Westlandse Lukas dateert van 1951. Toen dirigent Gerard Bal in 1968 als organist in Naaldwijk kwam, was hij enigszins sceptisch om aan deze in zijn ogen ‘niet echte Bach’ mee te werken. Hij deed het toch, op het orgel.
Het werd een traditie die in 1974 stopte; er was geen belangstelling meer. De revival mét Bal kwam in 1998, toen Naaldwijk zijn 800-jarig bestaan vierde en met een 80-koppig projectkoor ‘nog één keer de Lukas wilde doen’. Dat is daarna jaarlijks geworden. “De laatste 22 keer via de stichting Bach Westland.”
Door de coronacrisis dreigde de Lukas trouwens bijna weer te verdwijnen. De ‘Lukassers’ kwamen in verzet, wilden verder, weer met succes. Volgens statistici was de laatste uitvoering dit de eenenvijftigste.
Uniek
Dat ‘onechte’ Lukas-beeld is trouwens ontstaan omdat er nog steeds twijfel is of Bach – of een van zijn leerlingen – het werk zelf heeft geschreven. Het enige wat vaststaat, is dat er een partituur met zijn handschrift en handtekening bestaat.
Maar juist daardoor wordt de Lukas veel minder uitgevoerd dan de Johannes en de populaire Matthäus. En daardoor is die Westlandse Lukas-traditie op zich weer uniek en trekt deze bezoekers uit heel het land. Omdat de Lukas elders bijna niet wordt uitgevoerd.
Na het overlijden van Gerard Bal is de Lukas in de Oude Kerk overgenomen door het echtpaar Mirjam van den Hoek en Niels de Klerk. Zij is dirigent, hij de vaste organist van de Oude Kerk.
De rubriek ‘je suis rien’ is een boeketje columnpjes, vaak maar van één alinea. Een clin d’oeil naar mezelf en de samenleving. Een knipoogje, soms met serieuze ondertoon.